X
تبلیغات
رایتل

سیبه نیک‌روش، دبیر کمیته‌ی تغذیه فدراسیون پزشکی ورزشی در یادداشتی درباره‌ی اهمیت مصرف مایعات برای ورزشکاران نوشته است:

بیش از 60 درصد ترکیب بدن انسان از آب تشکیل شده است. 73 درصد عضلات، 93 درصد حجم خون و 10 درصد بافت چربی را آب تشکیل می‌دهد.

آب نقش بسیار مهمی را در عملکرد فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی در بدن بازی می‌کند. وقتی که فرد ورزش می‌کند دمای مرکزی بدن بالا رفته و این بالا رفتن درجه حرارت به طور خودکار باعث اتلاف گرما می‌شود.

ز دست دهی گرما به این صورت نمی‌تواند به تنهایی باعث کاهش بار گرمایی شود، لذا در مرحله بعدی تعریق اتفاق می افتد که باعث از دست دهی آب بدن نیز می‌شود.

در این صورت اگر دریافت مایعات به اندازه کافی نباشد، دهیدراتاسیون یا کم آبی در بدن اتفاق می افتد. کاهش حداقل دو درصد از مایعات بدن می‌تواند اثر منفی در عملکرد ورزشی داشته باشد.



* اثرات کم آب شدن بدن

بسته به درجات کم آب شدن بدن طی فعالیت بدنی و تعریق علائم مختلفی قابل پیش‌بینی است. از علائم اولیه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

خستگی، کاهش اشتها، قرمزی پوست، سوزش معده، سردرد، خشکی دهان و گلو، عدم تحمل گرما، تیره شدن رنگ ادرار. از دست دهی مقدار بیشتر آب تا سه درصد و بیشتر منجر به ایجاد عوارض شدیدتری چون گرفتگی عضلات، تاری دید، اشکال در بلع، گیجی، چروکیدگی پوست و سوزش ادرار می‌شود.

اگر علائم ادامه پیدا کند یا باعث ایجاد تهوع، استفراغ و از دست دهی هوشیاری شود ایجاد خطر جدی شوک گرمایی وجود خواهد داشت که این موقعیت خطرناک به درمان پزشکی فوری نیاز دارد.

وقتی که ورزشکار عراق می‌کند، حجم مایعات خارج سلولی و داخل سلولی کاهش می یابد. آب و کلرید سدیم مهم‌ترین ترکیباتی هستند که در مایعات خارج سلولی وجود دارند و طی تعریق از دست می‌روند.

کمبود آب باعث افت عملکرد در بدن می‌شود. کم آبی موجب کاهش حجم خون می‌شود. در این مواقع بدن سعی می‌کند که از عضلات فعال و ارگان‌های حیاتی حمایت کند و ضربان قلب افزایش می یابد.

کم آبی و در نتیجه‌ کاهش خون رسانی باعث ایجاد خستگی و گرمازدگی می‌شود. که این خود باعث کاهش عملکرد و افزایش خطر بیماری قلبی می‌شود.

در آب و هوای گرم از دست دادن حتی مقدار خیلی کمی آب در بدن (یک درصد وزن بدن) می‌تواند عملکرد ورزشی را مخصوصا تا حد زیادی کاهش دهد.

میزان از دست دهی آب در طول ورزش تحت تاثیر پارامترهای مختلفی چون ژنتیک، جنس، سن، سایز بدنی، سرعت و میزان تعریق، برنامه تمرینی و درجه حرارت محیط است، در نتیجه‌ توصیه کردن یک برنامه کلی هیدراتاسیون به ورزشکاران غیر ممکن می باشد.

البته راهنمای کلی برای جایگزینی مایعات از دست رفته جهت ورزشکاران در نظر گرفته شده است.

در طول فعالیت‌های طولانی مدت مایعات همراه با سدیم از دست می‌روند. عرق انسان حاوی40 تا 50 میلی مول سدیم در هر لیتر است.

یک ورزشکار حرفه‌ای می‌تواند در یک روز تا پنج لیتر مایعات برابر با 4600 تا 5750 میلیگرم سدیم از دست دهد. بنابراین ورزشکار، مربی، بدنساز و متخصص تغذیه باید به این تغییرات آشنایی داشته باشند.

مطالعات نشان می‌دهد که اغلب ورزشکاران مایعات کافی قبل، در حین و بعد از ورزش مصرف نمی‌کنند. حتی بسیاری از ورزشکاران رشته‌های وزنی بر حسب عادت برای رسیدن به وزن خاص خود برای رقابت بدن خود را به طرق مختلف مجبور به از دست دادن آب می‌کنند.

چنین عملی متاسفانه عملکرد ورزشی را تحت تاثیر قرار داده و باعث از دست دادن قدرت، توان هوازی و ظرفیت بی هوازی می‌شود.

خطر کم آبی کودکان را بسیار بیشتر از جوانان تهدید می کند. توصیه می‌شود ورزشکاران در ساعات قبل از شروع یک فعالیت ورزشی بدن خود را با مصرف نوشیدنی‌ها و میان وعده‌های حاوی سدیم و نمک به خوبی هیدراته نمایند.

البته خطر کم آب شدن فرد در ورزش‌هایی که بیش از سه ساعت طول می‌کشد بسیار بالاتر می باشد.

اغلب ورزشکاران به درستی نمی دانند که واقعا چه مقدار عرق می‌کنند و چطور باید سریعا به بدن خود آب برسانند. از دست دادن آب در ورزشکاران می‌تواند باعث بروز مشکلاتی در آنها شود، اگر ورزشکار نتواند مایعات از دست رفته از طریق عرق را جبران کند کم آبی بدن و خستگی غیر قابل اجتناب خواهد بود.

روش‌های مختلفی برای اندازه گیری دهیدراتاسیون در بدن وجود دارد، مانند تغییرات وزن بدن، اسمولالیته پلاسما، تغییرات حجم پلاسما، اسمولالیته ادرار، حجم ادرار 24 ساعته ، رنگ ادرار و میزان تشنگی.

از این بین بهترین روش برای اندازه گیری و تعیین مایعات از دست رفته توزین فرد قبل از فعالیت ورزشی و بعد آن می‌باشد.



* برنامه مصرف مایعات در مسابقات

مصرف آب و پیشگیری از کم آبی و پر آبی در ورزشکاران نیاز به آموزش دارد. برنامه جایگزین کردن مایعات در ورزشکاران نشان می‌دهد که ورزشکاران باید به این دو مورد زیر آگاه باشند که : چه مقدار عرق می‌کنند؟ چه مقدار مایعات نیاز دارند تا مایعات از دست رفته را جبران کنند؟



* میزان تعریق

ورزشکار برای این که بداند که به چه اندازه مایعات نیاز دارد، باید ابتدا بداند چه قدر عرف کرده است



* بهترین راه تعیین میزان تعریق

میزان کاهش وزن در طول تمرین + میزان مایعات مصرف شده در طول تمرین = مقدار مایعاتی که باید بنوشید
به عنوان مثال، اگر ورزشکاری در طول ورزش حدود 700 گرم از وزن خود را از دست دهد و 350 سی سی مایعات مصرف کرده است باید تقریبا به ازای هر ساعت یک لیتر مایعات در طول تمرین مصرف کند. یعنی در واقع هر 15 دقیقه 300 سی سی باید از مایعات بنوشد.

همچنین ورزشکاران می‌توانند از طریق بررسی رنگ ادرارشان میزان آب بدن خود را چک کنند. ادرار در افرادی که مایعات کافی نوشیده است، لیمویی و فردی که بدنش کم آب است به رنگ تیره (مانند آب سیب) می باشد.
منبع گروه دوچرخه سوارن همرکابان نیشابور...جناب اقای محسن حریر چی و حسینی

نظرات (0)
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)
نام :
پست الکترونیک :
وب/وبلاگ :
ایمیل شما بعد از ثبت نمایش داده نخواهد شد